موشک هایی که پدافندها را به چالش می کشند
رهاتل: در سالیان اخیر، کشورها کوشیده اند موشک هایی با سرعت خیلی بالا (بیش از 5 برابر سرعت صوت) و توان مانورپذیری بالا بسازند تا سامانه های پدافندی مدرن را دور بزنند.
به گزارش رهاتل به نقل از خبر آنلاین، این موشک ها اغلب بعد از پرتاب به ارتفاع بالا می روند و سپس در فاز نهائی با سرعت های سرگیجه آور و مسیر غیرقابل پیشبینی بسمت هدف می آیند. برای مثال، آوانگارد روسیه ادعا می کند با سرعت حدود ۲۰ ماخ پرواز می کند و قابلیت رزمایش بالایی دارد، به شکلی که «سرعت های بالای آوانگارد (تا Mach ۲۰) و توان رزمایش آن مسیر پیشبینی ناپذیری را به وجود آورده و رهگیری آنرا پیچیده می کند». همینطور روسیه صراحتاً گفته هدف از توسعه این سلاح ها نفوذ به سیستم های پدافندی پیشرفته آمریکا است.
موشک های هایپرسونیک روسیه آوانگارد (Avangard): یک نوع گلایدر فوق سریع است که روی موشک های قاره پیما نصب می شود. این وسیله می تواند بیشتر از ۶ هزار کیلومتر پرواز کند و سرعتش به حدود ۲۰ برابر سرعت صوت می رسد (حدود ۶.۸ کیلومتر در ثانیه!). آوانگارد می تواند با یک کلاهک هسته ای بزرگ یا حتی معمولی حرکت نماید.
وقتی موشک به ارتفاع حدود ۱۰۰ کیلومتر رسید، آوانگارد جدا می شود و خودش وارد جو می شود و بسمت هدف می رود. به خاطر سرعت خیلی زیاد و توانایی حرکت و پیچیدن در مسیر، خیلی سخت است که کسی آنرا رهگیری کند. شکلش هم شبیه یک لبه تیز یا بالگرد فضایی است.
این سیستم از سال ۲۰۱۹ عملیاتی شده و روسیه آنرا به شکل سریالی ساخته است.
برد عملیاتی: >۶۰۰۰ کیلومتر.
سرعت نهایی: حدود Mach ۲۰ (معادل ~۶.۸ km/s).
نوع هدایت: اینرسی پیشرفته (گلایدر بدون موتور فعال)؛ هدایت نهائی نامشخص.
قابلیت مانور: خیلی بالا
پنهان کاری راداری: طراحی بشکل موج مانند یا بالک مانند.
سرجنگی: هسته ای سنگین (~۲ مگاتُن) یا متعارف تهاجمی.
کشور سازنده: روسیه.
کینژال (Kinzhal، Kh-۴۷M۲): یک موشک خیلی سریع است که از جنگنده MiG-۳۱ شلیک می شود. گفته می شود نسخه به روز شده موشک زمینی کوتاه برد «اسکندر» است.
این موشک می تواند حدود ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلومتر پرواز کند و کلاهک ۴۸۰ کیلوگرمی، هسته ای یا معمولی، دارد. پس از شلیک، سرعتش از حدود ۴۹۰۰ کیلومتر بر ساعت آغاز می شود و می تواند به حدود ۱۰ برابر سرعت صوت برسد.
سرعت بالا و مسیر پرواز از ارتفاع موجب می شود که مسیرش نامرتب و سخت قابل رهگیری باشد، یعنی رادارها و سیستم های دفاعی با دشواری می توانند آنرا بزنند. کینژال برای شکستن سیستم های دفاع موشکی طراحی شده و گفته می شود می تواند سیستمهایی مثل THAAD و پاتریوت را دور بزند.
همچنین سطح موشک به شکلی طراحی شده که بازتاب راداری کمی دارد و رد کردن آن برای دشمن دشوار است.
برد عملیاتی: حدود ۱۵۰۰–۲۰۰۰ کیلومتر (بسته به پرتابگر).
سرعت نهایی: تا Mach ۱۰ (۱۲۳۵۰ km/h).
نوع هدایت: سامانه اینرسی + هدایت انتهایی (مشابه موشک بالستیک).
قابلیت مانور: بالا (تراژکتوری غیرمعمول و پیچش های احتمالی در فاز نهایی).
پنهان کاری راداری: مقطع راداری کوچک (طراحی بالچه و پوشش ویژه).
سرجنگی: هسته ای یا متعارف (وزن ~۴۸۰ کیلوگرم).
کشور سازنده: روسیه.
زیریکون (Tsirkon، ۳M۲۲): یک موشک خیلی سریع است که به طور عمده برای هدف گرفتن کشتی ها طراحی شده، ولی می تواند به اهداف زمینی هم حمله کند. این موشک توسط نیروی دریایی روسیه تولید شده و نخستین بار روی ناو Gorshkov و زیردریایی های Yasen آزمایش شد.
زیریکون با موتور رم جت پرواز می کند و سرعتش حدود ۸ تا ۹ برابر سرعت صوت است. برد آن نزدیک ۱۰۰۰ کیلومتر است و با پرواز در ارتفاع بالا (حدود ۲۸ کیلومتر) و سرعت زیاد، وقت رادارها برای واکنش به آن به چند ثانیه کاهش پیدا می کند.
این موشک مجهز به جستجوگر راداری در سرجنگی است و یک قابلیت خاص دارد: وقتی با سرعت مافوق صوت حرکت می کند، اطراف بدنه اش لایه پلاسما ایجاد می شود که بخشی از امواج راداری را جذب می کند و ردگیری آنرا سخت می کند. با این وجود، در مرحله آخر پرواز سرعتش کم می شود تا بتواند با رادار هدف قفل کند.
وزن سرجنگی آن مشخص نمی باشد، ولی احتمالا حدود ۳۰۰ کیلوگرم است.
برد عملیاتی: حدود ۱۰۰۰ کیلومتر (برد مؤثر ~۷۵۰–۱۰۰۰).
سرعت نهایی: تا Mach ۹ (حدود ۱۱۰۰۰ km/h).
نوع هدایت: هدایت اینرسی+سمت یاب راداری فعال/غیرفعال.
قابلیت مانور: متوسط (اصابت مستقیم به اهداف بزرگ؛ پرواز پایدار در ارتفاع بالا).
پنهان کاری راداری: با پوشش پلاسما در پرواز مافوق صوت، در رادار تقریبا نامرئی می شود.
سرجنگی: متعارف (~۳۰۰ کیلوگرم محتوا).
کشور سازنده: روسیه.
موشک های هایپرسونیک چین دی اف-۱۷ (Dongfeng-۱۷): یک موشک بالستیک برد متوسط چین است که روی آن یک گلایدر فوق سریع به نام DF-ZF یا Wu-۱۴ نصب شده است.
برد این موشک حدود ۱۸۰۰ تا ۲۵۰۰ کیلومتر است و سرعت گلایدرش بین ۵ تا ۱۰ برابر سرعت صوت برآورد شده. دی اف-۱۷ می تواند با کلاهک هسته ای یا معمولی حمل شود.
برخلاف موشک های بالستیک عادی، گلایدر این موشک پس از جدا شدن ده ها کیلومتر در جو می لغزد و مسیرش را تغییر می دهد. یعنی می تواند از مانورهای پیچیده و تغییر مسیر استفاده نماید و همین موجب می شود رادارها و سیستم های دفاعی نتوانند به سادگی آنرا بزنند.
آزمایش ها نشان داده که گلایدر دی اف-۱۷ می تواند حرکات شدید و چرخش های پیچیده در پرواز داشته باشد. بر مبنای اطلاعات، این موشک از سال ۲۰۱۹ عملیاتی شده و چین آنرا برای رویارویی با سیستم های ضد موشکی هسته ای دشمنان ساخته است.
برد عملیاتی: حدود ۱۸۰۰–۲۵۰۰ کیلومتر.
سرعت نهایی: Mach ۵–۱۰ (حدود ۱٫۷–۳٫۴ km/s) در فاز گلاید.
نوع هدایت: اینرسی پیشرفته (احتمالاً با بروزرسانی ماهواره ای).
قابلیت مانور: بالا (توانایی تغییر مسیر در ارتفاع پایین؛ مانورهای «برخوردی و فرار» ثبت شده).
پنهان کاری راداری: طراحی گلایدر، پرواز پایین و سرعت زیاد ردیابی آنرا دشوار می کند.
سرجنگی: متعارف یا هسته ای.
کشور سازنده: چین.
موشک های هایپرسونیک ایران فتاح-۱ (Fattah-۱): این یک موشک هایپرسونیک ایرانی است که در ژوئن ۲۰۲۳ رونمایی گردید. برد آن حدود ۱۴۰۰ کیلومتر است و در مرحله نهایی، یعنی وقتی بسمت هدف می رود، سرعتش به حدود ۱۵۰۰۰ کیلومتر بر ساعت می رسد (حدود Mach ۱۴)!
فتاح-۱ از دو مرحله سوخت بهره می گیرد و کلاهکش می تواند مسیرش را در هوا تغییر دهد، یعنی مثل یک موشک مانورپذیر عمل می کند. سرجنگی آن یک کلاهک سنگین معمولی است.
فرمانده هوافضای سپاه گفته این موشک با سرعت و توان رزمایش بالا می تواند سیستم های دفاعی دشمن، حتی گنبد آهنین، را دور بزند.
این موشک دارای هدایت داخلی خودکار است.
برد عملیاتی: حدود ۱۴۰۰ کیلومتر.
سرعت نهایی: حداکثر ~Mach ۱۴ (۱۵۰۰۰ km/h).
نوع هدایت: اینرسی پیشرفته (قابلیت بروزرسانی مسیر در فاز نهایی).
قابلیت مانور: بالا (برد-بازگشتی با پره های حرکتی و غلاف کنترل برای پیچش ناگهانی).
پنهان کاری راداری: به خاطر حرکات نامرتب و سرعت بالا، رهگیری آن دشوار است؛ بخصوص در لایه های متفاوت ارتفاعی و جو.
سرجنگی: متعارف (احتمالاً چندصد کیلوگرم انفجاری قوی).
کشور سازنده: ایران
«خرمشهر‑۴» که به نام خیبر هم شناخته می شود یک موشک بالستیک دوربرد ایرانی است که وارد چرخه عملیاتی شده و در شهر های موشکی زیرزمینی سپاه مستقر شده است؛ یعنی آماده پرتاب حقیقی است. این موشک از نوع بالستیک است، اما نسخه ای که با سرجنگی بازگشتی مانورپذیر (MaRV) یا قابلیت اصلاح مسیر نهائی طراحی شده باشد، می تواند مشابه هایپرسونیک عمل کند.
برد و اندازه:
برد عملیاتی: حدود ۲ هزار کیلومتر؛ یعنی می تواند اهداف خیلی دور را هدف قرار دهد.
طولش حدود ۱۳ متر، وزن آن حدود ۳۰ تن است.
سرجنگی:
سرجنگی خیلی سنگین: حدود ۱۵۰۰ کیلوگرم مواد انفجاری یا بخش تخریبی دارد، یکی از بزرگ ترین سرجنگی ها در صنعت موشکی ایران است.
سوخت و موتور:
از موتور پیشرفته «اروند» بهره می گیرد که با سوخت خودمشتعل (هایپرگولیک) کار می کند؛ این نوع سوخت موجب می شود موشک سریع آماده شلیک شود.
طراحی خاصی دارد که موتور را داخل مخزن سوخت قرار داده اند تا پایداری پرواز و دقت بهتر شود.
سرعت و زمان پرواز:
سرعتش نزدیک ۱۶ ماخ خارج از جو و حدود ۸ ماخ داخل جو است.
فاصله شلیک تا رسیدن به هدف به طور معمول حدود ۱۰ تا ۱۲ دقیقه طول می کشد؛ زمان خیلی کوتاهی برای دفاع دشمن باقی می گذارد.
چطور هدایت می شود؟
دارای سه مرحله پروازی است: پرتاب، مرحله میانی با هدایت اصلی، و مرحله نهائی که سرجنگی وارد جو می شود.
در مرحله میانی موتورهای داخلی کمک می کنند تا مسیر موشک اصلاح شود و خطاها کم شود.
سرجنگی هم سیستم های کنترلی و هدایت کننده دارد که موجب می شود دقت به هدف خوردن بالا باشد و احتمال ضربه زدن به هدف بیشتر شود.
چرا سخت رهگیری می شود؟
سرعت بالا، طراحی خاص بدنه و سرجنگی با ماموریت کنترل مسیر موجب می شود سیستم های دفاع موشکی نتوانند آسان آنرا بزنند.
سطح مقطع راداری کاسته شده تا رادارها نتوانند راحت آنرا ببینند.
دقت و کارایی:
در گزارش ها اشاره شده دقتش حدود ۳۰ متر در برد ۲۰۰۰ کیلومتر است؛ یعنی می تواند نزدیک هدف مشخص تر برخورد کند.
منبع: رهاتل
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان رهاتل در مورد این مطلب